Κενοί Καμβάδες – Κρανίου Τόποι

Είμαι μπετατζής, και δεν έχω πρόβλημα να το παραδεχτώ. Είμαι άκρατος τεχνοκράτης, γραβατωμένος υπαλληλάκος του κέρδους και του επιστημονισμού, που δεν σκαμπάζει πολλά από τη λειτουργική του χώρου, την αισθητική του τοπίου,την αρμονική σύζευξη του έργου με τη φύση, την αλληλεπίδραση του ανθρώπου με το χώρο και το χρόνο, και άλλα τόσα εύηχα με τα οποία ασχολούνται οι αρχιτέκτονες.

Παρά την πλάστιγγα των σπουδών μου λοιπόν, που γέρνει πιο πολύ στο τεχνολογικό παρά στο λειτουργικό κομμάτι των τεχνικών έργων, θα ήθελα να κάνω μία κριτική απέναντι σε ένα φαινόμενο που έχω δει πάμπολλες φορές να συμβαίνει: το πρόβλημα του σχεδιασμού στην ανάπλαση/κατασκευή νέων πλατειών. Πλατείες σαν την καινούργια του Μοναστηρακίου, αλλά και σαν την Ομόνοια (όπου το ράβε-ξήλωνε έχει γίνει συνήθεια), ή ακόμα και κεντρικές πλατείες σε επαρχιακά μέρη. Ανοικτοί χώροι – κενοί καμβάδες για την ομάδα αρχιτεκτόνων που αναλαμβάνει το σχεδιασμό της. Λευκές επιφάνειες, που μπορούν εύκολα να γεμίσουν με συνδυασμούς λύσεων και να εξυπηρετήσουν πολλές χρήσεις, κάτι που αποτελεί μάλλον εύκολο αρχιτεκτονικό project (αν κρίνουμε ότι τα περισσότερα άλλα έργα ορίζονται από τους πολλούς περιορισμούς τους παρά από την ελευθερία σχεδιασμού τους).

Βλέπω λοιπόν αυτή την κενότητα του χώρου, που δίνει την καλύτερη αφορμή για το θεωρητικό αρχιτεκτονικό στοχασμό γύρω από «τη σύγχρονη αλληλεπίδραση του ανθρώπου με το δημόσιο χώρο». Διαβάζω βαθυστόχαστα αρχιτεκτονικά άρθα για «τη διαμόρφωση του νεοαστικού τοπίου μέσω της επανάκτησης του δημοσίου χώρου» και το «σχεδιασμό ενός αλληλεπιδρώντος συστήματος μεταξύ του ανθρωπίνου συνόλου και του χώρου, του χρόνου, του ήλιου, του φεγγαριού» κ.ο.κ.

Στη θεωρία λοιπόν όλα είναι ωραία και ανθηρά. Στην πράξη όμως, μπορεί κάποιος να μου πει από ποια ανώτερη διάσταση αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με το γαμημένο αστικό τοπίο και το δημόσιο χώρο έχει ξεπεταχτεί η τάση-μόδα να μη μπαίνει ούτε ένα γαμωδέντρο στις πλατείες; Μπορεί ίσως κάποιος να μου εξηγήσει γιατί η πλατεία Μοναστηρακίου, με το «πολύχρωμο λιθόστρωτο που παραπέμπει σε μωσαϊκά και ψηφιδωτά και αναδεικνύει τον ιστορικό χαρακτήρα της περιοχής», δεν φέρει ούτε ένα δεντράκι που θα καταστήσει το μικροκλίμα της πλατείας (και της τσιμεντωμένης ζώνης πέριξ αυτής) πιο βιώσιμο; Ή να μου πει κάποιος πώς τα τόσα σχέδια ανάπλασης της πλατείας Ομόνοιας δεν περιελάμβαναν ποτέ μία σοβαρή προσπάθεια πρασίνου εκτός από κάτι μίζερες ζαρντινιέρες;

Δεν ξέρω, με την ελάχιστα λειτουργική-αρχιτεκτονική γνώση μου, μπορώ να φανταστώ ότι από τις κρίσιμες παραμέτρους στο σχεδιασμό νέων έργων στην Αθήνα, θα πρέπει να είναι η ύπαρξη πρασίνου. Μία άναρχη πόλη που έχει τόσο μικρή αναλογία πρασίνου ανά κάτοικο, που πνίγεται από το beton και το καυσαέριο, θα χρειαζόταν ίσως με κάθε αφορμή (όπως η ανάπλαση πλατειών) λίγη βλάστηση παραπάνω. Ακόμα και το ελάχιστο πράσινο θα κάνει τη διαφορά, αλλάζοντας το μικροκλίμα της περιοχής, προσφέροντας περισσότερη δροσιά, όπως έχει αποδειχθεί με διάφορες έρευνες.

Αντί λοιπόν να προτείνουμε καινοτόμες (αλλά ελάχιστα εφαρμόσιμες, με τη σημερινή πολιτειακή και κοινωνική κατάσταση) λύσεις για φυτεμένα δώματα σε υπάρχουσες κατασκευές, θα μπορούσαμε να κοιτάξουμε στη Γη. Να πάψουμε να υπερ-θεωρητικοποιούμε με δοκιμιακούς διθυράμβους για «την ανάδειξη της αλληλεπίδρασης στο δημόσιο χώρο» και να σχεδιάσουμε με αδρά, πλην σοβαρά κριτήρια κάθε χώρο που έχει την ευκαιρία να γίνει μία μικρή όαση. Γιατί το άλμα από τη θεωρία στην πράξη είναι τεράστιο, το ίδιο μεγάλο με την προσγείωση από το φιλοσοφικό στοχασμό στην εφαρμογή του για την επίλυση πρακτικών προβλημάτων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: